Dating pangalan o taguri sa lungsod ng maynila

Sa kabila nito, nailahad naman ng sa mga mambabasa ang isang makasaysayang pangyayaring hindi nababatid ng karamihan, maliban na lamang marahil ng mga taga-Ilocos.

Kung susundan ang bersyon ng epiko, masasabi ngang may pagkakahawig ang pag-aalsang ito sa mas kilalang “Sigaw sa Pugad Lawin” tulad ng naudlot na pag-aalsa sa isang nakatakdang petsa (tandaan ding wala sa plano ang ginawang pagpupunit ng sedula nina Andres Bonifacio sa Pugad-Lawin), at ang “pagkanta” ng ilang tao sa lihim na pag-aalsa (nauna naman sa Sigaw ng Pugad Lawin ang pagsuplong ni Teodoro Patino ng mga plano ng Katipunan kay P. Si Plaridel Isinalaysay naman sa ang talambuhay ng Propagandistang si Marcelo Del Pilar.

Ikalima sa laki ng lupain ang Binangonan mula sa labing-apat na munisipalidad ng Rizal, at maituturing na matandang pook kung pagbabatayan ang sinaunang sulat sa bato [petroglyphs] na saklaw nito.

Binubuo ng 40 barangay, ang Binangonan ay nakapaloob sa sukat na 72.70 kilometro kuwadrado (7,270 ektarya) at tinatayang aabot sa halos 239,000 katao ang populasyon noong 2007 ayon sa pinakabagong census.

Samantala, pagnanasahan naman ng kaniyang ama na si Don Nilo, si Saniata, ang katiwala ng mga Abaya sa kanilang tindahan.

Lingid sa kaalaman ng mga Kastila, nagpupulong naman sa kabundukan ng Candon ang isang samahang-lihim, na kinabibilangan ni Salacnib, upang mag-aklas laban sa mga Kastila.

Nagsumbong naman ang prayle sa gobernador kaya’t pinakulong sa loob ng isang buwan si del Pilar; nakalabas lamang siya matapos na may kapitbahay siyang sundalong kumausap sa gobernador upang pakawalan si del Pilar (Kanto I: Sigwa ng Agua Bendita.) Matapos ang kaniyang pag-aaral sa Unibersidad, tuluyan nang ipinakita ni del Pilar ang kaniyang talim sa pagtuligsa sa mga mapaniil na patakaran ng pamahalaang Kastila, partikular na ang pamamayani ng mga prayle sa kolonya ng Filipinas.

Kapuri-puri ang akdang ito ni Antonio dahil nagawa niyang “mabuhay” muli si del Pilar mula sa gasgas na’t kanonisado nang imahe niya bilang patnugot ng Kinasangkapan dito ng may-akda ang malikhaing paghalo ng mga totoong detalye sa buhay ni Plaridel at mga paghahaka-haka sa mga posibleng pang naging karanasan ng bayani.

Bukod pa rito, naipakita rin na tulad ng mga karaniwang tao ay nasadlak din sa maraming problema si Plaridel, tulad ng pagkakaroon ng tampuhan nila ni Rizal, at nang maghikahos siya sa mga huling taon ng kaniyang buhay.

Inilathala naman nito, sa tulong ng UP Press, ang dalawang akda.

Himagsik sa hilaga Sa loob ng 12 kanto at 8,816 na taludtod, isinasalaysay sa ang mga pangyayaring nagbunsod sa pag-aalsang naganap sa Candon, (ngayo’y nasa Ilocos Sur) noong Marso 25, 1898.

Leave a Reply